Quay lại bài viết
Giống Cà Phê
Giống Arabica Catimor & TH (THA1, TH1) – Phù hợp khí hậu Việt Nam
18 tháng 2, 2026
12 phút đọc
Đội ngũ Market Coffee
1. Catimor – Sự Lựa Chọn Phổ Biến
Vườn cà phê Catimor trĩu quả
Catimor là con lai giữa Caturra (đột biến lùn của Bourbon) và Timor Hybrid (lai tự nhiên Arabica × Robusta). Được phát triển tại Bồ Đào Nha từ năm 1959, Catimor nhanh chóng trở thành giống Arabica chủ lực tại Việt Nam nhờ khả năng thích nghi tốt.
Đặc điểm nổi bật
- Sinh trưởng: Cây thấp, cành lớn, đốt ngắn, tán dày -> Trồng mật độ cao (3,000 – 5,000 cây/ha).
- Kháng bệnh: Mang gen kháng bệnh gỉ sắt (từ bố Robusta/Timor), giúp giảm chi phí thuốc bảo vệ thực vật.
- Năng suất: Rất cao và ổn định (3-4 tấn nhân/ha), ra quả sớm (sau 2 năm trồng).
- Hương vị: Thường bị đánh giá thấp hơn Typica/Bourbon về độ tinh tế. Có vị chua sắc (sharp acidity), body khá dày nhưng đôi khi hơi thô (rough/harsh), ít hương hoa.
2. Giống TH (THA1, TH1) – Niềm Tự Hào Việt Nam
Hạt cà phê THA1 kích thước lớn (sàng 18)
TH là viết tắt của các dòng lai được chọn lọc tại Việt Nam (thường do Viện WASI thực hiện). Nổi bật nhất hiện nay là THA1 và TH1.
THA1 (Thế hệ lai F5 của TN1)
Được công nhận là giống quốc gia, THA1 đang được khuyến khích mở rộng diện tích.
- Nguồn gốc: Lai giữa vật liệu KH3-1 (Ethiopia) × Catimor.
- Hương vị: Kết hợp được ưu điểm của cả hai bố mẹ: Năng suất cao của Catimor và chất lượng hương vị tốt của Ethiopia.
- Đặc điểm: Hạt rất lớn (trọng lượng 100 hạt > 17g), tỷ lệ hạt trên sàng 18 rất cao. Cây thấp, kháng bệnh gỉ sắt rất tốt.
- Cup Quality: Được đánh giá cao hơn Catimor truyền thống, có hương vị trái cây phong phú và độ ngọt tốt hơn.
TH1 (TN1)
Cũng là con lai từ tổ hợp lai tương tự, TH1 có đặc điểm sinh trưởng mạnh, thích nghi tốt với các vùng sinh thái khắc nghiệt hơn ở Tây Bắc (Sơn La, Điện Biên).
- Khả năng thích ứng: Chịu lạnh và sương muối tốt hơn nhiều giống khác.
- Năng suất: Rất cao, có thể đạt >4 tấn/ha thâm canh.
3. So sánh Năng Suất & Chất Lượng
| Đặc điểm | Catimor (Cũ) | THA1 (Mới) |
|---|---|---|
| **Năng suất** | 3 - 4 tấn/ha | 3.5 - 4.5 tấn/ha |
| **Kháng gỉ sắt** | Khá | Rất tốt |
| **Kích thước hạt** | Trung bình | Rất lớn (Sàng 18 > 80%) |
| **Hương vị** | Chua sắc, ít hương | Chua thanh, hương hoa/trái cây |
| **Thích nghi** | Rất rộng (Lâm Đồng, Sơn La...) | Các vùng Arabica trọng điểm |
Lời khuyên cho nông hộ
- Nếu tái canh hoặc trồng mới, bà con nên ưu tiên giống THA1 hoặc các dòng chọn lọc mới từ Viện WASI. Dù giá giống cao hơn chút đỉnh, nhưng hiệu quả kinh tế lâu dài (năng suất + giá bán nhân xô cao hơn do hạt đẹp) sẽ vượt trội.
- Catimor vẫn là lựa chọn an toàn cho các vùng có điều kiện canh tác khó khăn hoặc đầu tư thấp.
Câu hỏi thường gặp
Mua giống THA1 ở đâu chuẩn nhất?
Nên mua trực tiếp tại Viện Khoa học Kỹ thuật Nông Lâm nghiệp Tây Nguyên (WASI) tại Buôn Ma Thuột. Các cơ sở bên ngoài có thể lai tạp hoặc bán giống F2, F3 không đảm bảo chất lượng.
THA1 có thể làm cà phê Specialty được không?
Chắc chắn rồi! THA1 có di truyền từ Ethiopia nên hương vị rất tốt. Nếu được canh tác hữu cơ, thu hái chín 100% và chế biến (Sơ chế) đúng phương pháp (như Honey hoặc Natural yếm khí), THA1 hoàn toàn có thể đạt điểm số Specialty (80+).
Khoảng cách trồng Catimor và THA1 như thế nào?
Do cây thấp và tán gọn, cả hai giống này đều thích hợp trồng mật độ dày. Khoảng cách phổ biến là 2m x 1m (5,000 cây/ha) hoặc 2.5m x 1m (4,000 cây/ha). Mật độ dày giúp tối ưu hóa năng suất những năm đầu.